Hoe moet Shell nog geld verdienen als de rol van fossiele brandstoffen steeds kleiner wordt? Het bedrijf sorteert erop voor met investeringen in groene start-ups.

De bouw van een groot windpark in de Noordzee, een bod op Eneco en de overname van laadpalenbedrijf NewMotion; het zijn de grote voor iedereen zichtbare stappen die olie- en gasmultinational Shell zet om een tikkeltje minder fossiel te worden. Maar onder de motorkap van Shell en buiten het zicht van het grote publiek, geven veel kleinere investeringen in start-ups een minstens zo interessant doorkijkje naar hoe Shell naar de toekomst kijkt. Een zoektocht naar de groene toekomst van Shell.

Het groeiend aantal zonne- en windparken in de wereld maakt het steeds complexer het aanbod van elektriciteit in balans te houden met de vraag. Vroeger volstond een beperkt aantal grote elektriciteitscentrales voor de levering van elektriciteit aan bedrijven en huishoudens. De vraag was goed voorspelbaar en het was eenrichtingsverkeer: stroom ging van de centrale naar de eindgebruiker.

Accu’s opladen én ontladen

Maar de energietransitie zet dit centrale leveringsmodel op zijn kop. Huishoudens en bedrijven gaan zelf stroom opwekken met zonne-panelen en windmolens, en het groeiende aantal elektrische auto’s betekent dat de accu’s in die auto’s straks niet alleen worden opgeladen, maar ook kunnen worden leeggetrokken als daar vraag naar is.

Het in balans houden en het op elkaar laten aansluiten van opgewekte stroom en gevraagde stroom wordt een stuk ingewikkelder. Helemaal omdat windmolens en zonnepanelen niet op afroep stroom kunnen produceren. Dat gebeurt alleen als het waait of de zon schijnt.

Het Amerikaanse bedrijfje Autogrid heeft technologie en software ontwikkeld voor dit probleem. De software kan op basis van grote hoeveelheden data voorspellen waar en wanneer er vraag naar elektriciteit ontstaat en die vervolgens koppelen aan beschikbaar aanbod.

Autogrid is een start-up van de nieuwe generatie in Silicon Valley die opereert op het snijvlak van energie en technologie. Ample is een ander voorbeeld. Dat bedrijf uit San Francisco, heeft een technologie ontwikkeld die de batterij van elektrische auto’s razendsnel kan vervangen, waardoor het tijdrovende opladen niet meer nodig is. Growing Energy Labs, ook uit de Silicon Vally-regio, koppelt batterijen via software aan slimme zonne-energienetwerken.

De gemene deler van deze start-ups is dat Shell erin investeert.

Niet aan de grote klok hangen

De investeringstak Shell Ventures stopt geld in een groot aantal jonge bedrijven die technologieën ontwikkelen voor het energiesysteem van de toekomst. Die investeringen zijn allesbehalve geheim, maar Shell hangt ze ook niet aan de grote klok. Af en toe sijpelt een investering door via een persbericht over een financieringsronde van zo’n start-up en doemt Shell op als een van de deelnemers. Shell Ventures investeert in een breed scala aan bedrijven, ook op het gebied van olie- en gasinnovatie.

Maar tegelijkertijd investeert Shell meer en meer in andere, schonere vormen van energie. Vooralsnog gaat het elk jaar om marginale bedragen ten opzichte van de tientallen miljarden die Shell investeert in olie- en gasactiviteiten, maar het bedrijf heeft de ambitie uitgesproken om op termijn de investeringen in nieuwe energievormen te verdubbelen tot $4 mrd per jaar. Het feit dat Shell Ventures een aantal jaar geleden is ondergebracht in de nieuwe New Energies-divisie onderstreept dat de focus ligt op het zoeken naar bedrijfjes en technologieën die Shell de toekomst in kunnen loodsen. Door miljoenen te investeren in hypermoderne technologie van start-ups kan Shell leren, voeling houden met de markt en nieuwe verdienmodellen testen.

Shell investeert niet alleen direct instart-ups, maar stopt ook geld ininvesteringsfondsen die in start-upsinvesteren, zoals het in Amsterdamgevestigde SET Ventures. RenéSavelsberg, managing partner vanSET, is blij met Shell alsinvesteerder. ‘Zij krijgen zo toegangtot dealflow en houden voeling metde nieuwste technologieën en start-ups, die ze misschien normaal niet zo snel zien. Bovendien zijn wij een soort schokdemper tussen de start-up en Shell. Shell investeert ook direct in bedrijfjes, maar voor sommigen is het nog te vroeg om direct Shell als aandeelhouder binnen te halen. Die gaan liever eerst in zee met een onafhankelijk fonds, zoals dat van ons.’

Stroommarkt

Shell wedt dus op verschillende paarden. Het koppelen van vraag en aanbod in de toekomstige stroommarkt is een belangrijke pijler, zo blijkt. Het past in de strategie van Shell om in de toekomst uit te groeien toe een belangrijke stroomleverancier.

‘We gaan van een energiesysteem gedomineerd door moleculen naar een energiesysteem dat gedomineerd wordt door elektronen’, zei MaartenWetselaar vorig jaar in een gesprek met deze krant. De directeur van Shells New Energies-divisie verwacht dat het aandeel elektriciteit in hetenergiesysteem zal toenemen tot 50% à 60%, onder meer omdat huizen en fabrieken aardgas gaan vervangen door elektriciteit.

Concurrent van Tesla

En dus sorteert het bedrijf daarop voor door te investeren in technologieën zoals dat van Autogrid, Growing Energy Labs en het Duitse Sonnen, dat een thuisbatterij heeft ontwikkeld en daarmee concurreert met de powerwall van Tesla.

Daarmee komt Shell ook steeds dichter bij de eindgebruiker te zitten. Zo investeert Shell ook in het Amerikaanse Innowatts, een start-up die slimme meters ontwikkelt. ‘Voordat Shell in ons investeerde nam Carl Stjernfeldt van Shell Ventures de tijd om niet alleen ons bedrijf te leren kennen, maar ook onze visie. Een start-up moet in het begin van zijn bestaan op zoek naar slimme investeerders en niet op zoek gaan naar alleen “dom” geld’, zegt oprichter en bestuursvoorzitter Siddhartha Sachdeva van Innowatts tegen het FD.

‘Geld brengt je maar tot een bepaald punt, maar investeerders die je visie delen kunnen een echte groeikatalysator zijn. Shell daagt ons niet alleen uit om out of the box te denken tijdens bestuursvergaderingen, maar denkt ook met ons mee waar we synergie met hen kunnen ontdekken, om onze activiteiten te laten groeien.’

Dat ervaren ze ook bij Axiom, een Amerikaanse start-up die batterijen ontwikkelt, waarmee koelingen in supermarkten heel veel energie kunnen besparen. ‘Shell helpt ons door ons in contact te brengen met verschillende van hun bedrijfsonderdelen en hun klanten’, zegt een woordvoerder van Axiom. ‘Daardoor kunnen we sneller opschalen.’

Ample

Niet alleen huizen en bedrijven nemen geleidelijk afscheid van fossiele brandstoffen, ook auto’s worden elektrisch. Daarom investeert Shell in exploitanten van laadpalen, nam het NewMotion over en investeert het in bedrijfjes als Ample.

Zelfrijdende auto’s

Zo heeft het bedrijf zelf een appontwikkeld, Farepilot, waarmeechauffeurs van taxidiensten zoalsUber makkelijker klanten kunnen vinden. Dat gebeurt door plekken te voorspellen waar veel mensen een taxi nodig hebben. Intelligente software stuurt op basis van real-time-informatie een chauffeur naar bijvoorbeeld een evenement tien minuten voordat het afloopt.

Shell hoopt zich hiermee in de toekomst ook te kunnen richten op zelfrijdende auto’s. Het bedrijf investeert zelfs in start-ups die een soort marktplaats voor auto-onderhoud hebben ontwikkeld.

https://fd.nl/achtergrond/1287299/shell-zoekt-in-stilte-naar-een-groene-toekomst